مراسم جهنده بالا ـ آیین باستانی کشور ما

ما جهنده بالا می رویم

گلهای نوروز آمده

ده زیارت شاه سخی

شبهای ما روز آمده

ولایت بلخ در اثر موجودیت مزار شاه ولایتمآب ، خلیفهٔ چهارم اسلام، حضرت علی ( رض) از جمله ولایت های مفتخر و با شکوه افغانستان محسوب می گردد. در این ولایت یکی از ستون های چهار گانه و لنگر اسلام  قرار دارد که به اهمیت آن افزوده است. در برخی از کتاب های تاریخی مقبرهٔ حضرت علی ( رض) را شهر نجف واقع در عراق عنوان کردند اند. این شواهد تاریخی اشتباه نبوده. درست است که مقبرهٔ خلیفه چهار اسلام در ابتدا شهر نجف بوده است اما در اثر جنگها  و قیام های میان بنی امیه و بنی هاشم و بی حرمتی های که با اجساد بزرگان دین صورت می گرفت سبب شد تا امام جعفر صادق با همکاری ابومسلم خراسانی، نعش حضرت بزرگوار را از بیم بدخواهان در مکانی به نام کوه نور و از کوه نور با عبور از دریای آمو وارد بلخ نمایند و در قریهٔ به نام خیران بطور پنهانی دفن کنند. ابو مسلم به گمان اغلب بنابر گرفتاری های لشکر کشی بر ضد آخرین خلیفه امویان نتوانست فرصتی بدست بیاورد که موضوع انتقال جسد حضر علی (رض) را  در بلخ  برملا نماید. پس از سقوط خلافت امویان و به قدرت رسیدن عباسیان در دنیای اسلام بحران و کشمکش های داخلی و جنگهای نافرجام بوجود آمد. در این مقطع ابو مسلم با توطئه یی از طرف عباسیان به قتل رسید و امام جعفر صادق (ع) نیز جام شهادت نوشید و افرادیکه در انتقال جسد مطهر شاه ولایت مآب نقش داشتند نیز به گمان اغلب با ابو مسلم کشته شدند بناً این قضیه در پرده خفا باقی ماند و بمرور زمان از خاطره ها محو و فراموش گردید. این امر خفای موضوع دفن همچنان باقی ماند تا دوره خلیفه عباسی هارون الرشید در هر دو موضع یعنی نجف و بلخ پنهان و پوشیده باقی مانده بود تا اینکه روزی خلیفه بقصد شکار در دشتهای نجف اشرف میرود از پیر مردی که در دشت بر سر راه خلیفه سر می‌خورد ومی‌شنود که مدفن پسر عم شان ( کاکا) در همین موضع است و خلیفه بعد از آن جستجوی زیادی انجام داد تااینکه حفره یی یافت که علایم از قبر نمایان دیده می‌شده است و بالای آن عمارت مختصری بنا نموده و با این عمل جایگاه دفن اولیه حضرت علی (رض) درنجف اشرف (عراق) پیدا شد تعداد زیادی گروه گروه به سمت عراق و نجف بقصد زیارت قبرآن حضرت رهسپار گردیدند و از طرف سلاطین و مریدان آن حضرت تعمیرات زیادی به آن افزوده شد و با رواج زیارت گاه نجف اشرف واقعه بلخ از اذهان همچنان فراموش شده باقی ماند. و گفتند واقعه بلخ برای شان به حکایت و افسانه مبدل گردید تا اینکه در دوره حکمروایی معزالدین ابوالحارث(سنجر )ابن ملکشاه سلجوقی در سال ۵۱۱ و ۵۵۲ در دفتر معاملات ابو مسلم که در دارالاماره مرو بود. بدست آمد که مرقد شاه ولایت مآب دربلخ است. و این گفته را ۹ منبع موثق تصدیق می کند.

از آن زمان تا هنوز روضه، حضرت شاه ولایت مآب زیارتگاه عام و خاص است و از اینکه اول بهار را روز جلوس حضرت علی ( رض) به خلافت سال( ۵۳ ه ق) مصادف می دانند، بدین ملحوظ جهندهٔ زیارت آن بزرگوار از اول بهار تا چهل روز اول سال برافراشته می باشد. مردم از سر تا سر افغانستان و از کشور های دیگر در این مراسم اشتراک می ورزند.‌


نوشته از: مطواع کبیر

How
You Feel
In Kabul?