گدی پرانبازی ـ سرگرمی کابلی بچه های شوقی

 نزدیک های عصر، گدی‌پرانها در آسمان کابل، به سان پارچه های رنگارنگ موج ‌زنان می‌رقصیدند و می چرخیدند. سرخ ، گلابی ، نیلی ، بنفش … همچون رنگین کمانی که حلقه‌اش از هم پاشیده  رنگ هایش یکی در میان دیگر خلط شده باشد. این ورشکسته‌گی تصویر آسمانی را در برابر چشم ها مجسم می کرد که به جای شب ، در روز روشن ستاره باران باشد.ولی خدا ، نظام ستاره های شب را چنان منسجم ساخته است که علی الرغم خارج بودن حد و حدود شمارش آنها، با هم برخورد نمی کنند و از هم نمی پاشند؛ اما ستاره نما های روز در عالم پراگنده‌گی به سر می بردند با همدیگر سر سازگاری نداشتند چون کسانی که جلو این ستاره ها را به دست می گرفتند آنها را وادار می ساختند تا با هم برزمند. سرانجام در این نبرد ستاره یی برنده و دیگری فراز آسمان را وداع گفته  زمینگیر می‌شد.

به هر رو در گذشته ها، گدی پرانبازی یکی از بهترین وسیلهٔ سرگرمی کودکان ،جوانان و نوجوان را شکل می داد. اکثرا در روز های رخصتی و یا روز های مناسبتی همچون اعیاد و جشن ها …جوانان بر فراز تپه های شهر کابل یا هم در کوچه های چون ریکا خانه ، شور بازار ، بارانه ، بابای خودی …با تار و چرخه و گدی پرانهای شان می رفتند و مسابقهٔ گدی پرانبازی را سر و سامان می دادند در این مسابقه نیمی از کوچگی طرف دار یک گدی پرانباز و نیم دیگر از دیگری جانبداری می کردند.علاوه بر مسابقه، کابلی بچه های شوقی در بام های کاهگلی خویش بالا شده و گدی پران های شان را همچون کبوتران ملاقی به پرواز می آوردند.

 محل اصلی خرید فروش گدی پرانها  کوچه شور بازار بود. در این بازار علاوه برآنکه گدی پران های سه پارچه، پنچ پارچه …، چشمک دار،  واسکتی و کله گنجشکی فروخته می شد، تار را نیز شیشه می زدند چون تار شیشه لازمهٔ اصلی گدی پران است زیرا یگانه وسیلهٔ جنگ اندازی گدی پرانها همانا در گرو تار شیشه وابسته است با آن گدی پرانها را جنگ انداخته سر انجام تار ها به شدت در تماس هم قرار می‌گرفت و یکی  از آن بریده  شده  گدی پران آزاد می گردید.

آقای زلمی بابری، مردی که به گفتهٔ خودش زاده‌ٔ کوچهٔ بارانهٔ شهر کابل است در رابطه به مشهور‌ترین گدی پرانباز های شهر کابل چنین می گوید:« در میان بچه های کابل، عثمان بیجو ،از گدی پرانبازان حرفه یی شهر کابل به شمار می رفت چون کسی در گدی پرانبازی از وی پیشی گرفته نمی توانست.  گویا از پدر و پدر کلان گدی پرانباز بوده باشد در ضمن وی تار را نیز شیشه می زد  و آن تار به نام خودش (تار بیجو) معروف بود» اقای بابری ادامه داده گفت:« از جمله گدی پرانبازان مشهور دیگر آصف عینک نام داشت وی در کوچه سنگ تراشی دکان گدی پران داشت  در عین اینکه گدی پران می ساخت تار را نیز شیشه می زد. تار وی از جمله مشهرترین تار ها در سطح منطقه به شمار می رفت.به هر حال دیده می شود که گدی پرانبازی در کابل قدیم مشهور ترین وسیلهٔ سرگرمی بوده است که اکنون با انترنت و سایر وسایل تکنالوژی دیگر جامه عوض کرده است.


نوشته از: مطواع کبیر

How
You Feel
In Kabul?