وضعیت سینماها در شهر کابل

در طول چند سال اخیر، سینما یک کلمه ی آشنا و در ظاهر بیگانه برای مردم افغانستان بوده است. این واژه که از سالهای دور بدینسو بر سر زبانهای مردم افتاده و هزاران حرف و حدیث را در خود گنجانیده بود. امروز سیر نزولی خود را پیموده و آهسته، آهسته رو به نابودی است.

سینما از جمله ی عناصر مهم فرهنگی است که از اوایل قرن  بیستم و در زمان حکومت امان الله خان وارد افغانستان شد و تا امروز مراحل سخت و آسان زیادی را سپری کرده است. اکنون سینما در افغانستان، در وضعیت چندان خوبی قرار ندارد و آهسته، آهسته رو به فراموشی است. سینما در اوایل، مورد استقبال گرم مردم قرار گرفت و علاقه‌مندان و مخاطبان  زیادی را به خود جلب کرد. اما فرهنگ کهنه و سنتی، جنگهای داخلی که اکثریت ساختمانهای سینما را تخریب و نابود کرده بود، فقر و بیکاری، آهسته آهسته نقش سینما را در افغانستان کمرنگ کرد و مردم از سینما روگردان شدند.

دههی چهل تا شصت هجری شمسی دورهی شگوفایی سینما در افغانستان محسوب میشود که از دورهی داودخان شروع و تا دوران جمهوری دموکراتیک خلق افغانستان ادامه یافت. با سقوط حکومت داکتر نجیب، سینما رو به نابودی رفت و با رویکار آمدن حاکمیت طالبان، دروازهی سینماهای افغانستان به‌طور کامل بسته شد و رفتن به سینماها، دیدن فلمها و شنیدن موسیقی از طرف طالبان ممنوع اعلان شد. بعد از حاکمیت طالبان، با رویکار آمدن حکومت موقت از هجده سینمای شهر کابل، تنها پنج سینمای آن دوباره با وسایل و امکانات اندک فعال شد و تا امروز فقط چند دانهی آن به نامهای سینما پامیر، سینما آریانا، سینما پارک و سینما تیمورشاهی با مخاطبان محدود فعالیت کرده است. ساختمان سایر سینماها یا به طور کامل نابود و یا به مراکز بازرگانی تبدیل شده است.

جنگ و ناامنی، فقر، بیکاری، کیفیت پایین تولیدات داخلی، بازار پر رونق سی.دی،  دی.وی.دی و آنتن و تلویزیونهای مدرن دیجیتلی، دست در دست همداده، نقش سینما را در افغانستان کمرنگ کرده است. این درحالی است که بعضی از هنر مندان و سینماگران، حکومت را مقصر اصلی از میان رفتن نقش سینما در افغانستان میدانند. آنان میگویند: «حکومت و دولت، عرصهی فرهنگ و هنر را در چند سال اخیر نادیده‌گرفته و کمتر به آن توجه شده است». این امر باعث شد که سینما در جامعه نتواند به‌عنوان یک عنصر فرهنگی سرپا ایستاده شود و جایگاه واقعی خویش را به‌دست بیاورد. زیرا زیرساختها و شالودههای اصلی فرهنگی که در زمان جنگ فروریخت، نادیده گرفته شده و دوباره بازسازی نشده است.

این هم چند نمونه ی از سینماهای غیرفعال شهرکابل

سینما میرویس: سینما میرویس میدان که در منطقه‌ی کوته سنگی شهر کابل موقعیت داشت در اوایل حکومت آقای کرزی شروع به فعالیت کرد و بعد از مدتی به‌خاطر ساختن پل هوایی، ساختمان سینما نابود شد.

سینما باختر:سینما باختر که متصل به فروشگاه بزرگ افغان، واقع در شهر موقعیت دارد، در زمان حاکمیت طالبان دروازهی آن بسته شد. این سینما با روی کار آمدن حکومت آقای کرزی فعال و حالا به مرکز تجارتی تبدیل شده است.

سینما زینب: سینما زینب که در شهرنو موقعیت دارد. قبل از جنگهای مجاهدین و حاکمیت طالبان از جمله سینماهای مشهور شهر کابل بود که روزانه تعداد زیادی مخاطبان از آن دیدن میکردند. این سینما در حال حاضر مربوط وزارت امور زنان بوده و از آن برای برگزاری کنفرانسها استفاده میشود.

سینما بهارستان: سینما بهارستان در حصهی اول کارته پروان موقعیت دارد. در اوایل حکومت کرزی، این سینما دوباره بازگشایی و تا چند سال قبل فعالیت میکرد. ساختمان این سینما دوسال قبل تخریب شد و قرار است به جای آن ساختمان تجارتی اعمار شود.

سینما آریوب: سینما آریوب که در حصه ی دوم کارته پروان موقعیت دارد، دروازهی آن در زمان جنگهای مجاهدین بسته شد. این سینما با رویکار آمدن دورهی موقت کرزی دوباره بازگشایی و تا چند سال فعالیت میکرد. اما این سینما به دلیل نداشتن مخاطب، دوباره غیر فعال شد و حالا دروازهی آن مسدود میباشد.

سینما اقبال: سینما اقبال که در سید نورمحمدشاه مینه شهر کابل موقعیت دارد، در زمان حکومت طالبان غیر فعال شد و حالا از تالار آن برای برگزاری مراسم عروسی استفاده میشود.

سینما بریکوت: سینما بریکوت، واقع در دهمزنگ شهر کابل است که از جمله سینماهای مشهور قبل از جنگ بود. این سینما، پیش از جنگهای داخلی، تعداد زیادی از مخاطبان را به خود جلب کرده بود. سینمای مذکور در اثر جنگهای داخلی نابود شده و اکنون خرابه های آن پابرجا باقی مانده است.

کابل ننداری: از جمله سینماهای مشهور شهر کابل بود که درمنطقهی جشن چمنحضوری موقعیت داشته است. این سینما مثل سایر سینماهای دیگر در اثر جنگهای داخلی نابود و حالا خرابه های آن باقی مانده است.

How
You Feel
In Kabul?