رسم و رواج عیدی بردن در میان کابلیان

عیدی بردن از رسوم و عنعنات دیرینه مردم کشور ما به ویژه مردم کابل است.با‌آنکه رنگ و بوی گذشته را ندارد اما اساس آن تا هنوز پابرجاست. در این رسم، خانوادهٔ داماد برای نامزد پسر شان یعنی عروس آیندهٔ خویش مواد عید از قبیل:( کلچه، کیک، چاکلیت، بادام، کشمش، نخود ، پسته و خسته…وغیره) خریداری کرده در ضمن با یک جوره لباس همراه با بوت و دستکول و سایر لوازه به گونهٔ هدیه، می برند.

بانو سیما محمدی یکی از باشندگان شهر کابل در پیوند به عیدی های سابق چنین می‌گوید:( در گذشته ها ما مردم کابل علاوه بر مواد عید مثل کلچه و کیک…، غذاهای مشهور کابلی مان را چون: پلو و چلو، کوفته و یخنی … را نیز خانهٔ عروس به عنوان عیدی می‌بردیم. تمام مواد و خوراکی ها را در غنچه های گل‌می زدیم و دایره زنان و کف‌زنان به خانهٔ عروس می‌رفتیم. در خانهٔ عروس ساعاتی را با دایره‌زنی و کف‌زنی و پایکوبی، سپری کرده هدیهٔ عیدی را تسلیم خانوادهٔ عروس می‌نمودیم و از این رهگذر از عروس ما یاد بود می‌نمودیم.

از بانو محمدی پرسیدیم که فرق میان عیدی بردن گذشته با امروز در چیست؟ آیا تغییر کرده و یا به روند گذشته جریان دارد؟ وی در پاسخ چنین گفت:( فرق زیاد ندارد مواد عیدی همان مواد است ولی امروز مردم در کنار کیک و کلچه غذا نمی برند در عوض خانوده های ثروتمند زیواراتی چون انگشتر طلا و یا گوشواره و غیره برای نامزد پسر شان می برند. فرق دیگر در این است که امروزه نامزدها خودشان در نزدیک عید یکجا بازار می روند یعنی دختر خودش لباس عیدی اش را مطابق میلش انتخاب می‌کند ولی در گذشته دختران اجازه نداشتند با نامزد شان قبل از عروسی گشت و گذار کنند زیرا این عمل خلاف شأن پدر عروس بود. حتا دختران گاهی نامزد شان را تا شب عروسی نمی‌دیدند؛ اما امروزه این رسم از میان مردم کابل رخت بسته است.)

آیا عیدی بردن رسم خوب است یا خیر؟

این پرسش را از مردمان زیادی پرسیدیم و پاسخ های متفاوت دریافتیم برخی بدین عقیده اند که عیدی یک رسم دیرینهٔ ماست حتما باید انجام شود. برخی دیگر مخالف این نظر بوده گفتند در شرایط فعلی افعانستان این رسم مختص به مردمان زورمند و ثروتمند باید باشد از اینکه از خون مردم بیچاره تغذیه می‌کنند طبیعی است که این رسم را با شأن و شوکت باید انجام دهند اما ما از نظریات مختلف مردم بدین نتیجه رسیدیم که ارزش های فرهنگی خود را نباید زیرپا کنیم ولی به روش درست و اقتصادی آن. در این رسم نباید افراط کرد یعنی راهی را در پیش گیریم که هم رسم به جا شود و هم از لحاظ اقتصادی متضرر نشویم. ابتدا با خانوادهٔ عروس حرف زده شود با ایشان به توافق برسیم. یعنی می‌شود با یک جوره لباس و یک شاخه گل اکتفا کرده  رسم را به جا بیاورند. زیرا کسانی که از اقتصاد ضعیف و متوسط برخوردار اند و ماهانه ده هزار افغانی یا کمتر و بیشتر از آن درآمد دارند اگر قرار باشد تمام این پول را خرچ عیدی نمایند، اقتصاد ایشان کم مایه شده و رو به سقوط می‌شود. در این رابطه درک خانوادهٔ دختر و خود عروس خانم شرط است که باید از درک منطقی خوب برخوردار باشد.


نوشته از: مطواع کبیر

How
You Feel
In Kabul?