مناسبت هایی که افغانها به همدیگر سیالی میدهند

در میان انبوهی از رسم و رواج های افغانها، سیالی و شریکی رسمی است که از گذشته های دور تا امروز در میان مردم ما به ویژه خانم ها، رواج دارد. دررابطه به انجام این رسم، مردم دیدگاه های متفاوت دارند برخی این رسم را مایهٔ ازدیاد صمیمیت و محبت می دانند و عدهٔ دیگر به ویژه انانیکه از توانایی پولی برخوردار نیستند، آن را بیجا و بی مورد تلقی میکنند زیرا به نظر ایشان این نوع رسم ها زمینهٔ ایجاد همچشمی ها و کینه توزی ها را در میان خانواده ها ایجاد میکند چون هرکسی میخواهد درقسمت سیالی دادن، یک سر و گردن از دیگران بالاتر باشند. در این متن مناسبت هایی که مردم ما به همدیگر سیالی می پردازند را به گونهٔ فشرده بیان می کنیم:

مبارکی نامزدی: وقتی یکی از دوستان نامزد میشود رسم است تا اقارب سیالی او را ادا نمایند بدین معنا که مقداری از پول را به عنوان مبارکی به خانوادهٔ عروس و داماد ببرند.

مبارکی شیرینی خوری: پس از اینکه دختر و پسری نامزد میشوند رسم است تا محفلی زیرنام شیرینی خوری برگذار نمایند و دوستان را دعوت کنند در این مراسم اقارب نزدیک در گذشته ها سبد های گل را به خانوادهٔ داماد، به عنوان سیالی و مبارکی تحفه میدادند اما امروز این رسم رنگ بدل کرده و درعوض سبد گل ،ظروف قیمت بها را هدیه میدهند.

سیالی تخت جمعی:  قسمی که از نام آن پیدا است به خاتمهٔ مراسم عروسی گفته می شود. پس ازآن   عروس و داماد زنده‌گی جدید خویش را آغا میکنند.  در این مراسم اقارب نزدیک ، تحفه های همچون زیورات ، پول نقد وسایل خانه از قبیل ، سیت چای و نان … میدهند و دوستان دیگری که در این مراسم اشتراک می کنند نیز سیالی های خویش را می پردازند.

سیالی پس از تولد نوزاد: زمانی که در یک خانواده کودکی تازه چشم به جهان می گشاید، اقارب و دوستان به دیدن نوزاد رفته  و مقداری از پول را به مادر آن کودک ، سیالی میدهند.

شب شش: محفلی است که در ششمین روز تولد کودک برگزار میگردد در این مراسم موی کودک را قیچی میکنند و بالایش نام میگذارند. با ساز و سرود محفل را برپا مینمایند و در پایان محفل، مهمانها، هدایایی چون لباس ، وسایل کودکانه و پول میدهند.

 سیالی فاتحه: سیالی دادن تنها مربوط مراسم خوشی نمیگردد بل مردم در فاتحه و مراسم عزاداری نیز، به همدیگر سیالی می پردازند. وقتی یکی از اقارب فوت گردد، دوستان برای غم شریکی با ایشان مقداری از پول را به عنوان سیالی می پردازند در ضمن خوراکی های از قبیل ، بولانی ، منتو … را برای خانوادهٔ عزا دار میبرند.

سیالی فراغت: خانواده هایی که فرزندان شان از مکتب و از دانشگاه فراغ میشوند، رسم است تا اقارب به مبارکی ایشان رفته در ضمن مقداری از پول، یا تحفه های دیگری را به ایشان میبرند.

سیالی مسافری که از سفر برگردد: وقتی دوستان به حج میروند و یا از مسافرت های دیگر بر میگردند رواج است تا اقارب به دیدن ایشان بروند و سیالی بپردازند.

سیالی درعیادت مریض: به دیدن بیمار دست خالی نمیروند بل میوه های فصل و مقداری پولی را به عنوان سیالی با خود شان میبرند.

به همین ترتیب سیالی و شریکی های دیگری نیز وجود دارد مثلا: سیالی برای همسایهٔ نو، برای کسی که موتر و خانه بخرد، کسی که تازه در وظیفه مقرر شود … و برخی سیالی های خورد و کوچک دیگری که بیان آن از حوصلهٔ این متن خارج است و ادای آن برای مردم ما مشکل ساز گردیده است.


نوشته از: مطواع کبیر

How
You Feel
In Kabul?