گل سرشوی ـ شوندهٔ طبیعی در گذشته

خاک نیشاپوری یا خراسانی معروف به گل سرشوی، خاکی با بوی خوش و طعم شور است. این گل دارای طبیعت سرد بوده اما اگر میزان شوری آن زیاد باشد طبیعت آن گرم میشود. این گل از جمله شونده های طبیعی معروف مردم را درگذشته شکل میداد درآن زمان مردم به جای شامپو از گل سر شوی استفاده میکردند این گل منحیث تقويت کننده، بلند کننده  و ترميم‌ کننده مو به کار میرفت.

گل سرشوی به شکل توته های کوچک کلوخ در دکان عطاری فروخته میشد و مردان و زنان زمانی که حمام میرفتند ازعطاری ها چند پولی را گل سرشوی میخریدند و یا در پشت کوچه ها مردی  بالای مرکبش گل سرشوی را با ترکاری های چون گندنه و گشنیز و سایر تارکاری ها می آورد و  به فروش می رساند این مرد  با آواز بلند صدا می زد:

او گندنه اوی گل سر شوی

گشنیز تازه گل خوشبوی

خانم ها زمانی که صدای مرد گل سرشوی فروش را می شنیدند فوری نان های سبوس را دست کودکان می فرستادن و در عوض گل سرشوی و گاهی ترکاری میگرفتند چون گل سرشوی ‌فروش ،ترکاری و گل سر شوی را در بدل پول و نان سبوس به فروش میرساند. خانم ها گل سرشوی را یک یا چند ساعت قبل از شستن موهای شان در آب تر میکردند تا نرم گردد بعد، از آن خمیره یی ساخته و در لا به لای مو های خویش می مالیدند و با مقداری آب زیاد موهای شان را شسته، با شانه های  دندانه کوچک، شانه میزدند تا ریزه های گل از لایه های موی شان پاک شود.

این گل دارای خاصیت درمانی بوده و در طب قدیم برای درمان برخی از بیماری ها به ویژه برای جلوگیری ازخونریزی استفاده میشد زیرا این گل خاصیت ضد خونریزی دارد. همان طوری که هیچ چیزی بدون عارضه نیست این گل نیز از این قاعده مستثنا نبوده ولی اگر میزان استفادهٔ آن اندک باشد و پس از شستن از لایه های مو به کلی پاک گردد بعد عارضه یی در قبال نخواهد داشت.

در گذشته ها خانم های باردارپنهان ازچشم شوهران شان، گل سرشوی میخوردند وبه خوردن آن میل نشان میدادند ایشان به این باور بودند که خوردن گل سرشوی میزان کلسیم بدن ایشان را تأمین میکند ولی برعکس گل سرشوی با داشتن مواد معدنی میتواند برای خانم های باردار مضر تمام گردد از این رو داکتران مصرف آن را برای خانم های باردار توصیه نمی کنند

استفاده از ین گل برای مو هایی همه افراد یکسان نیست بل افرادي که دچار چربي شديد موي سر هستند، بهتر است هر هفته يا هر 2 هفته يک بار گل سرشوی استفاده کنند. افرادي که ريزش مو دارند بهتر است با احتياط از گل سرشوی استفاده کنند.چون استفادهٔ بیش از حد آن، باعث خشکی مو گردیده و اگربه صورت کلی از لایهٔ مو ها پاک نگردد سبب ریزش مو نیز میگردد. به هر رو امروزه این شوندهٔ طبیعی جایش را با انواع شامپو ها عوض کرده است.


نوشته از: مطواع کبیر

How
You Feel
In Kabul?